Người đăng:

ĐỊNH KIẾN GIỚI - Phụ nữ và bóng đá

 Bóng đá – môn thể thao chỉ dành cho phái mạnh?

 Tôi còn nhớ như in cái cảm giác thức đến tận khuya xem bóng đá cùng ba, bị mẹ réo inh ỏi vì “con nít” phải ngủ sớm mới mau lớn được. Tôi còn nhớ cái thời TV màu vừa mới xuất hiện, ông tôi tậu được một chiếc 14 inch, tôi cứ bật suốt vì lúc đó chẳng có “xì mát phôn” hay là “in tơ nét” như bây giờ. Chiếc TV gắn liền với tuổi thơ tôi từ các chương trình truyền hình của đài truyền hình Việt Nam cho tới các trận bóng đá kinh điển. Ký ước thuở đó như một cuốn phim tua ngược, càng nghĩ đến thì cảm xúc trong tôi lại càng trực trào.

Ồ.. bạn đừng hiểu lầm tôi đang quảng cáo TV nhé! Thứ tôi muốn đề cập ở đây chính là món ăn tinh thần tôi được xem từ TV. Đó là bóng đá và ký ức tuổi thơ.

Mùa EURO năm nay và các năm gần đây, tôi không còn được xem bằng chiếc TV 14 inch nữa vì theo một lẽ đương nhiên, vật nào mua được bằng tiền đều có hạn sử dụng. Tôi cũng không hay xem TV vì phần là tôi đi học xa nhà, phần còn lại là bây giờ muốn xem trực tiếp hay xem lại một trận bóng dễ dàng hơn rất nhiều. Nếu bạn cũng như tôi, không có thời gian xem hết một trận bóng, bạn có thể lướt một vòng Facebook (FB) thì cũng đã cập nhật được hầu hết diễn biến của trận đấu rồi. Chính vì sự “viral” và sức mạnh truyền thông cũng như sự phổ biến của mạng xã hội, một thực trạng hay nói khác hơn là “định kiến giới” xuất hiện. Điều này bắt nguồn từ việc số lượng phụ nữ quan tâm đến bóng đá ngày càng tăng; tại các trận đấu trực tiếp, có số lượng rất đông các cổ động viên nữ. Điều đó khiến tôi đặt ra câu hỏi: “liệu bóng đá có thật sự là môn thể thao chỉ dành cho phái mạnh?”

Nguồn ảnh: internet

Tôi trăn trở mãi, tôi cân nhắc không biết có nên viết bài liên quan đến chủ đề này hay không. Bởi vì tôi không được nghiên cứu sâu về “bình đẳng giới”, tôi cũng không am tường kiến thức của “môn thể thao vua”. Đơn giản, tôi chỉ là một người học Luật, một người hâm mộ bóng đá. Nhưng hơn hết, tôi cũng là phụ nữ. Tôi quyết định viết những suy nghĩ của mình khi vô tình đọc những dòng bình luận không hay nói về phụ nữ khi họ xem bóng đá. Tôi thắc mắc: Phụ nữ hâm mộ và bình luận về bóng đá là kì quặc, là nam tính? Và họ thực sự là “fan phong trào”; “thích gây chú ý” hay “fan tháng Sáu” như một vài lời bình luận trên Facebook chăng?

Tôi tò mò, đã có bài viết nào liên quan đến chủ đề này chưa? Tôi ấn tìm từ khóa “Phụ nữ và bóng đá”. Bất ngờ đầu tiên của tôi là có rất ít bài viết về phụ nữ - hâm mộ bóng đá. Bất ngờ thứ hai, khi tôi click vào đọc một bài viết với tiêu đề “Tại sao đàn ông thích xem bóng đá hơn phụ nữ?” Thoạt tiên, tôi nghĩ đây cũng chỉ là câu chủ đề bình thường của một bài viết tại một trang báo điện tử với nội dung chắc hẳn cũng hết sức bình thường. Thế nhưng, sau khi đọc hết toàn bộ, tôi hoàn toàn không đồng tình với các luận điểm và lập luận của tác giả bài viết đó. Tôi cảm thấy thật buồn cho những so sánh khập khiểng, hết sức phi logic.

 Tôi tạm liệt kê ngắn gọn ba luận điểm của bài viết ấy như sau:

Thứ nhất, tính đối kháng trong bóng đá là sức hút tuyệt vời với đàn ông. Nhưng điều đó không đem lại cảm nhận tương tự với chị em phụ nữ.

Thứ hai, bóng đá đơn giản với đàn ông nhưng phụ nữ thì không?

Thứ ba, sự quan tâm của hai giới hoàn toàn khác nhau: khác biệt giữa đàn ông và phụ nữ.

Thành thật, để phản biện một cách có văn hóa và có cơ sở khoa học, tôi mất một ngày đọc các tài liệu cũng như hoàn thiện tất cả các nội dung trên.

Đầu tiên, tính đối kháng trong bóng đá là sức hút tuyệt vời với đàn ông. Nhưng điều đó không đem lại cảm nhận tương tự với chị em phụ nữ.

Tác giả cho rằng: “hàng triệu năm lịch sử về trước, ở đó đàn ông săn bắt, phụ nữ hái lượm. Quá trình săn bắt đã khiến sở thích chiến đấu, cố gắng đấu tranh giành được thành phẩm ăn sâu vào máu đàn ông. Chính lịch sử phát triển này đã khiến họ yêu thích và hào hứng với những môn thể thao yêu cầu đấu tranh, cố gắng, có những tính toán nhất định nếu muốn đạt thành quả mình mong muốn. Còn phụ nữ, truyền thống hái lượm đã khiến họ quen với việc nhận thành quả từ sự cố gắng. Không đấu tranh, không nguy hiểm, chăm chỉ mới là yếu tố quyết định nên thành công của người phụ nữ. Nhiệm vụ tạo nên thói quen và lâu dần ảnh hưởng đến sở thích”.

Bởi vì tác giả bài viết nhắc đến tính lịch sử và sự phân chia lao động ảnh hưởng đến sở thích, cho nên tôi sẽ quay ngược thời gian trở về thời kỳ “hàng triệu năm lịch sử về trước” với sự xuất hiện của loài người đầu tiên – xã hội nguyên thủy.

Xã hội nguyên thủy phát triển kế thừa lối sống xã hội bầy đàn của linh trưởng tổ tiên, khoảng 6 triệu năm trước đây, xuất hiện một loài vượn cổ đứng và đi bằng 2 chân, dùng tay để cầm nắm, ăn hoa quả,... 

Khoảng 4 triệu năm, Vượn cổ chuyển hóa thành Người tối cổ, từ chỗ sử dụng những mảnh đá có sẵn để làm công cụ, họ đã bắt đầu biết chế tác công cụ (rìu đá, chặt cây làm gậy để săn thú...)

Khoảng 4 vạn năm trước Người tối cổ chuyển hóa thành Người tinh khôn hay người hiện đại. Họ biết ghè 2 rìa của một mảnh đá làm cho công cụ gọn và sắc hơn (rìu, dao, nạo...) lấy xương cá, cành cây mài và đẽo nhọn làm lao. Chế tạo cung tên là một thành tựu lớn trong quá trình chế tạo công cụ và vũ khí.

Khoảng 1 vạn năm trước, loài người bước vào thời kì đá mới – một cuộc cách mạng. Nhiều công cụ lao động được chế tác với trình độ và lĩ thuật cao hơn trước (mài, khoan, cưa), công cụ có lỗ hoặc nấc để tra cán.

Như vậy, “săn bắt và hái lượm” nó đúng vào khoảng thời kỳ Người tối cổ chuyển hóa thành Người tinh khôn, về cơ bản họ sống trong hang động, lều lợp lá hay cỏ khô và họ chỉ biết đẽo đá làm công cụ lao động… Do trình độ thấp kém, công cụ thô sơ, lại sống trong điều kiện thiên nhiên hoang dã, người nguyên thủy không thể sống lẻ loi, mà đã biết tập hợp lại với nhau thành từng bầy. Mỗi bầy đều có người đứng đầu, có sự phân công công việc giữa nam và nữ, mọi người đều có nghĩa vụ đi săn bắt, tìm kiếm thức ăn, bảo vệ lẫn nhau và trông nom con cái…

Con người vừa thoát thai khỏi giới động vật từ khi con người biết lao động và chế tạo công cụ. Một số tài liệu còn cho thấy, não bộ của con người vào thời kỳ này chưa được hoàn thiện và phải mất khoảng 4 vạn năm trước để họ chuyển hóa thành người hiện đại và khi người Homo Sapiens xuất hiện thì bầy người nguyên thủy cũng dần dần tan rã.

 Ở đây, tác giả dùng yếu tố lịch sử để chứng minh quan điểm của mình nhưng quên mất vào hàng triệu năm lịch sử kể trên, con người (Người tối cổ) còn chưa tiến hóa hết và vào thời kỳ này. Hơn nữa chúng ta không để đặt một sự vật, hiện tượng ở hai giai đoạn khác nhau lên so sánh cùng một lúc. Đồng thời, câu nói “ Đối với phụ nữ, truyền thống hái lượm đã khiến họ quen với việc nhận thành quả từ sự cố gắng. Không đấu tranh, không nguy hiểm, chăm chỉ mới là yếu tố quyết định nên thành công của người phụ nữ” thật khiến cho phụ nữ cảm thấy tổn thương. 

Chưa kể đến xã hội ngày nay, sức mạnh về thể chất không còn chiếm ưu thế tuyệt đối nữa mà đồng thời, xã hội cần những công dân có trí tuệ, có sức mạnh về tinh thần, đó là những đặc điểm mà phụ nữ không hề thua kém nam giới, thậm chí trong một số lĩnh vực, ở họ có sự vượt trội hơn, đó là sức chịu đựng dẻo dai bền bỉ, sự dịu dàng tế nhị. Suy cho cùng, gán ghép tiêu cực nhầm hạ thấp vai trò người phụ nữ dù cho là thời kỳ nào đi chăng nữa cũng không thể chấp nhận được.

Thứ hai, Bóng đá đơn giản với đàn ông nhưng phụ nữ thì không?

Thật vô lý và lố bịch khi cho rằng “với cánh đàn ông luật chơi môn bóng đá là thứ quá đơn giản để hiểu. Kể cả những giải đấu có sự khác biệt trong luật chơi, họ vẫn có thể nắm thông tin tốt nhất. Còn phụ nữ thì ngược lại”

Định kiến giới thể hiện rõ rệt nhất khi suy nghĩ mà mọi người có về những gì phụ nữ và nam giới có khả năng và hoạt động mà họ có thể làm. Tôi thật sự muốn hỏi tác giả bài viết kia dựa vào đâu họ có thể khẳng định:

“đàn ông có thể phân biệt được cầu thủ A đang chơi cho vị trí gì. Các thành viên trong đội bóng có phối hợp với nhau nhuần nhuyễn hay không. Có ai đang phạm lỗi? Chỉ với cái lướt qua của máy quay trong tích tắc, đàn ông đã có thể nắm được chừng ấy thông tin. Bất kể bạn giải thích bao nhiêu lần, có nhiều chị em vẫn không thể hiểu việt vị là gì? Các nàng cũng khó để bắt nhịp trận đấu vì không quan sát kịp tình hình. Khi mọi người đang ồ lên vì một pha tấn công hấp dẫn, có thể các cô gái vẫn chưa biết chuyện gì đang xảy ra. Luật chơi quá lằng nhằng, khó hiểu.”

Tôi không chắc những người phụ nữ tác giả gặp qua có thực sự như thế hay không, nhưng dù có như thế thì họ có gì sai nếu từ trước đến nay họ không tìm hiểu, không yêu thích bộ môn này? Tôi rất ghét sự phân biệt dù cho nó là vấn đề gì đi chăng nữa. Với tôi, giới tính sinh học không phải thước đo sở thích cá nhân. Từ khi nào bóng đá trở thành môn thể thao “thượng đẳng” mà chỉ những người phân biệt được vị trí của các cầu thủ, những người thuộc nằm lòng những thuật ngữ mới được xem? 

Tác giả Lê Giang – Báo Dân trí có viết:  “Tôi yêu bóng đá bởi nó chính là cuộc sống. Bởi sau mỗi thành công hay thất bại đều đem đến những kinh nghiệm, những bài học, những cái được và cả những mất mát, những nụ cười và cả những giọt nước mắt. Hi vọng, nỗ lực, thất bại, nuối tiếc. Và rồi lại cố gắng, lại hi vọng. Cuộc sống vốn là như thế, và chúng ta có quyền lựa chọn mình sẽ là quả bóng cho đời đưa đẩy hay sẽ là những cầu thủ biết làm chủ đôi chân của mình. Đừng quá quan tâm người ngoài cuộc nói gì khi bạn chẳng may vấp ngã. Chỉ cần bạn biết bạn đã cố gắng hết sức rồi.”

Rõ ràng, ở một khía cạnh khác, bóng đá lại mang cho chúng ta bài học cuộc sống, phụ nữ chúng tôi có thể không hiểu hết tất cả những gì diễn ra trong trận đấu và cái luật lệ dài lằng ngoằng kia, nhưng ở đây thay vì để làm rõ luận điểm “Tại sao đàn ông thích xem bóng đá hơn phụ nữ” bằng lý lẽ phù hợp hơn, tác giả lại tạo ra một định kiến hay nói đúng hơn là so sánh làm tổn thương cả hai giới.

Nguồn ảnh: internet

Thứ ba, Sự quan tâm của hai giới hoàn toàn khác nhau: khác biệt giữa đàn ông và phụ nữ.

Như tôi đã khẳng định phía trên, sở thích và giới tính là hai định nghĩa khác nhau. Như lập luận của tác giả, ở những năm tháng tiểu học, các cậu bé đam mê bắn bi, thả diều. Các cậu sẵn sàng bỏ cả giờ ngủ trưa chạy cả quãng đồng chơi trò câu cá. Vận động là niềm đam mê mãnh liệt của con trai từ những ngày niên thiếu. Đúng! Nhưng không đủ. Không phải tất cả các cậu bé đều thích trò chơi câu cá, bắn bi hay thả diều. Cũng như không phải các bé gái đều đam mê chơi búp bê, may váy đầm công chúa. Và tôi muốn mạnh thêm: làm đẹp là quyền của mỗi người, bất kể giới tính nào chứ không riêng gì các chị em. Ở đây, hâm mộ bóng đá cũng thế.  

Cuối bài viết có đoạn: “Trong mắt đàn ông, đó là sự hy sinh, chiến đấu hết mình. Với phụ nữ, trong mắt họ, chẳng có gì, vì ngay từ đầu họ đã không quan tâm đến những người đàn ông mặc đồ đùi và nhơ nhớp mồ hôi”

Tôi xin đáp lại câu này và cả bài viết: Trong mắt tôi, bất kỳ sự phân biệt hay xem thường người khác đều không đáng được tôn trọng.

---HẾT---

  Nguồn bài viết tham khảo: 

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến